Bước sang năm 2026, bức tranh pháp lý về tài chính – thuế tại Việt Nam có những chuyển dịch rất mạnh mẽ, chuyển từ quản lý hành chính thủ công sang quản lý dựa trên dữ liệu lớn (Big Data). Với 10 năm thực chiến, Kế toán Tuệ Tâm xin tổng hợp những “điểm chạm” quan trọng nhất mà bất kỳ nhà quản lý nào cũng không thể bỏ qua trong tháng 1 này.
1. Hệ thống kế toán mới: Thông tư 99/2025/TT-BTC chính thức thay thế Thông tư 200
Từ ngày 01/01/2026, Thông tư 99/2025/TT-BTC bắt đầu áp dụng cho năm tài chính mới. Đây là bước ngoặt lớn trong việc chuẩn hóa số liệu quản trị doanh nghiệp:
- Thay đổi danh xưng báo cáo: Mẫu B01-DN chính thức đổi tên từ “Bảng cân đối kế toán” thành “Báo cáo tình hình tài chính”.
- Tinh gọn hệ thống: Sổ kế toán được rút gọn từ 45 mẫu xuống còn 42 mẫu.
- Trách nhiệm cá nhân hóa: Người đại diện pháp luật hiện là người chịu trách nhiệm cuối cùng về hệ thống quản trị và kiểm soát nội bộ, thay vì “phó mặc” hoàn toàn cho kế toán như trước đây.
2. Chính sách Thuế: Thay đổi ngưỡng giảm trừ và mức thuế suất ưu đãi
Năm 2026 mang đến nhiều thay đổi về nghĩa vụ thuế, giúp doanh nghiệp tối ưu chi phí nếu biết tận dụng đúng luật:
Thuế Thu nhập cá nhân (TNCN)
Theo Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15, mức giảm trừ gia cảnh tăng mạnh:
- Bản thân người nộp thuế: 15,5 triệu đồng/tháng (186 triệu đồng/năm).
- Người phụ thuộc: 6,2 triệu đồng/tháng.
Thuế Thu nhập doanh nghiệp (TNDN) – Điểm mới cực kỳ quan trọng
Luật Thuế TNDN 2025 (hiệu lực từ 01/10/2025) quy định các mức thuế suất ưu đãi theo doanh thu năm trước liền kề:
- Mức 15%: Áp dụng cho doanh nghiệp có doanh thu năm không quá 3 tỷ đồng.
- Mức 17%: Áp dụng cho doanh nghiệp có doanh thu từ trên 3 tỷ đến 50 tỷ đồng.
- Mức 20%: Thuế suất chuẩn.
3. Quản trị rủi ro: Cảnh báo về Hóa đơn và Hộ kinh doanh
Xóa bỏ thuế khoán – Lộ trình chuyển đổi tất yếu
Từ ngày 01/01/2026, hộ kinh doanh chính thức không còn áp dụng phương pháp khoán thuế. Việc quản lý thuế sẽ dựa trên doanh thu thực tế và dữ liệu hóa đơn.
Lời khuyên từ Tuệ Tâm: Với ngưỡng doanh thu miễn thuế mới (đề xuất 500 triệu đồng/năm), nếu hộ kinh doanh vượt ngưỡng này, việc chuyển đổi lên mô hình Công ty TNHH sẽ tối ưu hơn về mặt chi phí thuế (được khấu trừ đầu vào) và bảo vệ tài sản cá nhân nhờ tư cách pháp nhân.
Siết chặt kỷ luật Hóa đơn (Nghị định 310/2025/NĐ-CP)
Từ 16/01/2026, các mức phạt vi phạm về hóa đơn tăng lên mức “chóng mặt”:
- Lập hóa đơn sai thời điểm (từ 100 tờ trở lên): Phạt tới 70 triệu đồng.
- Không lập hóa đơn khi bán hàng: Phạt tới 80 triệu đồng.
4. Thủ tục Pháp lý: Định danh VNeID và Minh bạch UBO
- VNeID: Từ 01/07/2025, người đại diện pháp luật bắt buộc phải có tài khoản định danh điện tử mức độ 2 để thực hiện các thủ tục hành chính công.
+1 - Kê khai UBO: Nghị định 168/2025/NĐ-CP yêu cầu doanh nghiệp phải kê khai Chủ sở hữu hưởng lợi (người kiểm soát thực tế từ 25% vốn trở lên) để phòng chống rửa tiền. Việc nhờ đứng tên hộ hiện nay tiềm ẩn rủi ro pháp lý rất lớn.
Kết luận
Năm 2026 không dành cho những doanh nghiệp quản trị theo “thói quen”. Sự minh bạch về dữ liệu và tuân thủ pháp luật là chìa khóa duy nhất để phát triển bền vững.
Nếu anh/chị đang loay hoay với việc thiết lập hệ thống sổ sách theo Thông tư 99 hoặc cần lộ trình chuyển đổi hộ kinh doanh an toàn, hãy để Tuệ Tâm đồng hành. Chúng tôi không chỉ xử lý số liệu, chúng tôi xây dựng “lá chắn pháp lý” cho doanh nghiệp của bạn.
